(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 074

॥ శ్రీః ॥
1.74. అధ్యాయః 074
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
శుక్రవృషపర్వణోః సంవాదః॥ 1 ॥ శుక్రకోపశాంతయే వృషపర్వనియోగాత్ శర్మిష్ఠయా దేవయానీదాస్యాంగీకారః॥ 2 ॥ ప్రసన్నయా దేవయాన్యా సహ శుక్రస్య పురప్రవేశనం॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-0x(381)(3365)
తతః కావ్యో భృగుశ్రేష్ఠః సమన్యురుపగంయ హ।
వృషపర్వాణమాసీనమిత్యువాచావిచారయన్॥ 1-74-1(3366)
నాధర్మశ్చరితో రాజన్సద్యః ఫలతి గౌరివ।
శనైరావర్త్యమానో హి కర్తుర్మూలాని కృంతతి॥ 1-74-2(3367)
పుత్రేషు వా నప్తృషు వా న చేదాత్మని పశ్యతి।
ఫలత్యేవ ధ్రువం పాయం గురుభుక్తమివోదరే॥ 1-74-3(3368)
`అధీయానం హితం రాజన్క్షమావంతం జితేంద్రియం।'
యదఘాతయథా విప్రం కచమాంగిరసం తదా।
అపాపశీలం ధర్మజ్ఞం శుశ్రూషుం మద్గృహే రతం॥ 1-74-4(3369)
`శర్మిష్ఠయా దేవయానీ క్రూరముక్తా బహు ప్రభో।
విప్రకృత్య చ సంరంభాత్కూపే క్షిప్తా మనస్వినీ॥ 1-74-5(3370)
సా న కల్పేత వాసాయ తయాహం రహితః కథం।
వసేయమిహ తస్మాత్తే త్యజామి విషయం నృప॥' 1-74-6(3371)
వధాదనర్హతస్తస్య వధాచ్చ దుహితుర్మమ।
వషపర్వన్నిబోధేయం త్యక్ష్యామి త్వాం సబాంధవం।
స్థాతుం త్వద్విషయే రాజన్న శక్ష్యామి త్వయా సహ॥ 1-74-7(3372)
`మా శోచ వృషపర్వంస్త్వం మా క్రుధ్యస్వ విశాంపతే।
స్థాతుం తే విషయే రాజన్న శక్ష్యామి తయా వినా।
అస్యా గతిర్గతిర్మహ్యం ప్రియమస్యాః ప్రియం మమ॥ 1-74-8(3373)
వృషపర్వోవాచ। 1-74-9x(382)
యది బ్రహ్మన్ఘాతయామి యది వా క్రోశయాంయహం।
శర్మిష్ఠయా దేవయానీం తేన గచ్ఛాంయసద్గతిం॥ 1-74-9(3374)
శుక్ర ఉవాచ।' 1-74-10x(383)
అహో మామభిజానాసి దైత్య మిథ్యాప్రలాపినం।
యథేమమాత్మనో దోషం న నియచ్ఛస్పుపేక్షసే॥ 1-74-10(3375)
వృషపర్వోవాచ। 1-74-11x(384)
నాధర్మం న మృషావాదం త్వయి జానామి భార్గవ।
త్వయి ధర్మశ్చ సత్యం చ తత్ప్రసీదతు నో భవాన్॥ 1-74-11(3376)
యద్యస్మానపహాయ త్వమితో గచ్ఛసి భార్గవ।
సముద్రం సంప్రవేక్ష్యామి పూర్వం మద్బాంధవైః సహ॥ 1-74-12(3377)
పాతాలమథవా చాగ్నిం నాన్యదస్తి పరాయణం।
యద్యేవ దేవాన్గచ్ఛేస్త్వం మాం చ త్యక్త్వా గ్రహాధిప।
సర్వత్యాగం తతః కృత్వా ప్రవిశామి హుతాశనం'॥ 1-74-13(3378)
శుక్ర ఉవాచ। 1-74-14x(385)
సముద్రం ప్రవిశధ్వం వా దిశో వా ద్రవతాసురాః।
దుహితుర్నాప్రియం సోహుం శక్తోఽహం దయితా హి మే॥ 1-74-14(3379)
ప్రసాద్యతాం దేవయానీ జీవితం యత్ర మే స్థితం।
యోగక్షేమకరస్తేఽహమింద్రస్యేవ బృహస్పతిః॥ 1-74-15(3380)
వృషపర్వోవాచ। 1-74-16x(386)
యత్కించిదసురేంద్రాణాం విద్యతే వసు భార్గవ।
భువి హస్తిగవాశ్వం చ తస్య త్వం మమ చేశ్చరః॥ 1-74-16(3381)
శుక్ర ఉవాచ। 1-74-17x(387)
యత్కించిదస్తి ద్రవిణం దైత్యేంద్రాణాం మహాసుర।
తస్యేశ్వరోస్మి యద్యేషా దేవయానీ ప్రసాద్యతాం॥ 1-74-17(3382)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-18x(388)
ఏవముక్తస్తథేత్యాహ వృషపర్వా మహాకవిం।
దేవయాన్యంతికం గత్వా తమర్థం ప్రాహ భార్గవః॥ 1-74-18(3383)
దేవయాన్యువాచ। 1-74-19x(389)
యది త్వమీశ్వరస్తాత రాజ్ఞో విత్తస్య భార్గవ।
నాభిజానామి తత్తేఽహం రాజా తు వదతు స్వయం॥ 1-74-19(3384)
`వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-20x(390)
శుక్రస్య వచనం శ్రుత్వా వృషపర్వా సబాంధవః।
దేవయాని ప్రసీదేతి పపాత భువి పాదయోః॥ 1-74-20(3385)
వృషపర్వోవాచ। 1-74-21x(391)
స్తుత్యో వంద్యశ్చ సతతం మయా తాతశ్చ తే శుభే।'
యం కామమభికామాఽసి దేవయాని శుచిస్మితే।
తత్తేఽహం సంప్రదాస్యామి యది వాపి హి దుర్లభం॥ 1-74-21(3386)
దేవయాన్యువాచ। 1-74-22x(392)
దాసీం కన్యాసహస్రేణ శర్మిష్ఠామభికామయే।
అను మాం తత్ర గచ్ఛేత్సా యత్ర దద్యాచ్చ మే పితా॥ 1-74-22(3387)
వృషపర్వోవాచ। 1-74-23x(393)
ఉత్తిష్ఠ త్వం గచ్ఛ ధాత్రి శర్మిష్ఠాం శీఘ్రమానయ।
యం చ కామయతే కామం దేవయానీ కరోతు తం॥ 1-74-23(3388)
`త్యజేదేకం కులస్యార్థే గ్రామార్థే చ కులం త్యజేత్।
గ్రామం జనపదస్యార్థే ఆత్మార్థే పృథివీం త్యజేత్'॥ 1-74-24(3389)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-25x(394)
తతో ధాత్రీ తత్ర గత్వా శర్మిష్ఠాం వాక్యమబ్రవీత్।
ఉత్తిష్ఠ భద్రే శర్మిష్ఠే జ్ఞాతీనాం సుఖమావహ॥ 1-74-25(3390)
త్యజతి బ్రాహ్మణః శిష్యాందేవయాన్యా ప్రచోదితః।
సాయం కామయతే కాం స కార్యోఽద్య త్వయాఽనఘే॥ 1-74-26(3391)
శర్మిష్ఠోవాచ। 1-74-27x(395)
యం సా కామయతే కాం కరవాణ్యహమద్య తం।
యద్యేవమాహ్వయేచ్ఛుక్రో దేవయానీకృతే హి మాం।
మద్దోషాన్మాగమచ్ఛుక్రో దేవయానీ చ మత్కృతే॥ 1-74-27(3392)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-28x(396)
తతః కన్యాసహస్రేణ వృతా శిబికయా తదా।
పితుర్నియోగాత్త్వరితా నిశ్చక్రామ పురోత్తమాత్॥ 1-74-28(3393)
శర్మిష్ఠోవాచ। 1-74-29x(397)
అహం దాసీసహస్రేణ దాసీ తే పరిచారికా।
అను త్వాం తత్ర యాస్యామి యత్ర దాస్యతి తే పితా॥ 1-74-29(3394)
దేవయాన్యువాచ। 1-74-30x(398)
స్తువతో దుహితాఽహం తే యాచతః ప్రతిగృహ్ణతః।
స్తూయమానస్య దుహితా కథం దాసీ భవిష్యసి॥ 1-74-30(3395)
శర్మిష్ఠోవాచ। 1-74-31x(399)
యేనకేనచిదార్తానాం జ్ఞాతీనాం సుఖమావహేత్।
అతస్త్వామనుయాస్యామి తత్ర దాస్యతి తే పితా॥ 1-74-31(3396)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-32x(400)
ప్రతిశ్రుతే దాసభావే దుహిత్రా వృషపర్వణః।
దేవయానీ నృపశ్రేష్ఠ పితరం వాక్యమబ్రవీత్॥ 1-74-32(3397)
దేవయాన్యువాచ। 1-74-33x(401)
ప్రవిశామి పురం తాత తుష్టాఽస్మి ద్విజసత్తమ।
అమోఘం తవ విజ్ఞానమస్తి విద్యాబలం చ తే॥ 1-74-33(3398)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-74-34x(402)
ఏవముక్తో దుహిత్రా స ద్విజశ్రేష్ఠో మహాయశాః।
ప్రవివేశ పురం హృష్టః పూజితః సర్వదానైవః॥ ॥ 1-74-34(3399)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి చతుఃసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 74 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.